Nare schrijvers

Abbé Troublet vond 6 soorten lieden bepaald niet sympathiek:
immorelen (+ satyre) Bruyère;
uitweidenden Nicole;
intelligenten die "voorbeelden" geven - doet de lezer onrecht;
belerende toon;
altijd iets nieuws willen;
keuze op incourante werken.

Doch ook hierop wordt kritiek geleverd door abbé Guyot Desfontaines.

Vervalsingen

Abbé J. Hardoüin (Hardouin, Harduin) werd beroemd om zijn uitspraak dat Eneïde niet van Vergilius is...
Een pater Jezuïet (1646-1729).

In 1684 gaf hij al sterke beweringen over Johannes Chrysostomos. Maar daar bleef het niet bij: De gehele oudheid met kerkelijk en profane geschriften zijn vervalsingen door bedriegers uit de 13e eeuw! Met uitzondering van Cicero, Plinius hist. nat., Vergilius Georg., Horatius ser. + ep..
Weerlegging door De la Crose, Bierlingio en Th. Ittigio e.a. Tenstotte kreeg hij de gehele SJ-wereld tegen zich (Journal de Trévoux 1734, gesteld onpartijdig).

In 1693 werd zijn boek verboden.

Maar voor onthullingen moet je wel zijn bij de Mœurs van Voltaire! Die heeft de kuiperij van de Kerk onthuld, met name de uiteraard door monniken vervalste acte zogenaamd door keizer Constantijn inzake haar bezitsrecht van de Siciliaanse domeinen.

Feodaal rekenen

Feodaal recht:
Dîme, denier - tiende (denarius,L = 10 as)

au denier 10 = 10% (1/10 deel)
au denier 16 =  6%
au denier 20 =  5% (1/20 deel)

Rente placée/constitué au denier vingt = 5% op belegging.
Denier cinq zou dan 20% zijn! (1/5 deel)
Au denier de cinq pour cent  = 1/20 of 5%.
------------------------------------------------------------------------------------------

Later wordt denier gebruikt voor 1/12: 1 duit is 1/12 sou ofwel "zilverling".

Cent francs (livres) en denier cinq =  20 francs (livres)

LET OP: Livre is een rekeneenheid!

Krijgsraadvonnissen

30-11-1987 WDR Am Abend vorgestellt:
Doodvonnissen door de Wehrmachtskrijgsraad (bij. na deserteren) zijn altijd een schande en gêne voor familie gebleven. Eerherstel is zeer moeilijk.
16-12-1999
In 1999 zijn alle vonnissen teruggedraaid als voor desertie en zo meer.

Scholastische definities

Hoofddeugden uit de Scholastiek:
Voorzichtigheid
Kracht
Matiging
Rechtvaardigheid

Passies:
Liefde
Haat
Verlangen
Vrees
Droefheid
Vreugde

Duivel

Het heksen- en duivelsbijgeloof is wel zo angstaanjagend geweest dat hoog en laag er in geloofde.  Maar Michelet wijst op een inconsequentie: een onvruchtbare vrouw kan niet geïnsemineerd worden door de satan.

Prière d'Alénou

In het slotgebed Prière d'Alénou wordt Jahweh gedankt anders (beter) te zijn als een privilege. Een incipit is: C'est a nous qu'il revient de ...
Het gevolg is:
de Jood blijft inassimilable;
de Jood beschouwt zich superieur en leidinggevend;
De Jood wordt een staat in een staat;
geen citoyens maar privilégés;
geen gastvolk maar verovereaars.


In Duitsland na naturalisatie zowat een 5e colonne.

Sterk dat de immigranten uit de ghetto's de reeds aanwezige Joden beconcurreerden.

Lazare

Bernard Lazare, de Joodse verdediger van Dreyfus, werd Lou Desnase genoemd, ofwel le Dénasé, omdat zijn neus van het beeld is afgeslagen. De man schreef brutalerwijs een boek waarin de vijanden van Joden zo verdeeld mogelijk moesten zijn. Te weten is dat hij zelf spreekt over "ras"! De Joodse religie is ethisch en metafysisch, een Wet regelend het gehele leven. Daar mede zijn alle Joden gelijkgeschakeld.

Boeknorm

Volgens een uitgever moet de kwaliteit van een manuscript voldoen aan:

een algemeen belang;
een intelligentie;
een ampleur (wijdheid);
een style en
'n ZIJN (i.t.t. 'n weten).

Gravenmassa

Marguerite Duras had een droom in de oorlog, Duitsland te komen zien als één groot zerkenveld, ook de goeden, gelijk God bij de zondvloed (déluge).

Hindoueten

Hindou eet geen ei, knoflook en ui.

Doodweten

Anton Tschekhov (Franse spelling) verzuchtte in een cri op 2-7-1904 "Ich sterbe" en hij was dood. Te Badenweiler. Hij was arts als ook TBC-lijder. Beschreven door Nathalie Sarraute.

Drie-stippeljes

Nathalie Sarraute die toch goed kan schrijven verricht ook de drie-stippeltjes techniek à la Céline.

Kutwerk

In Didier Blonay's (*1949) boek Le roi des femmes (1980) wordt op p 144 geschreven over een dichtgenaaide kut. We bevinden ons in Afrika. Daar is de praktijk bij vrouwen excisées (besneden) en cousues (dicht)

Salomé II

Was Salomé II (~15 - 79) 13 jaar als danseres? Zij danste voor haar oom Herodius Antipas (+39). Wat een inteeltfamilie! Johannes le Précurseur werd onthoofd in 28.

Belle(s)

Belle de Jour (Ned: Dagschone) is een film uit 1967 door L. Bunuel (1900-1983) waarin een gehuwde vrouw uit verveling middagjes gaat werken in een bordeel. Ze maakt van alles mee, ook s/m!

Een soortgelijke titel Les belles de nuit uit 1952 is van de beroemde René Clair. De beelden doen nu wel stijfjes aan.

Stopwoordjes

Overbodig zijn stopwoordjes of zinsopvullingen:
d'ailleurs
du reste
mais
pourtant
cependant

door José Cabanis

een ander (R. Barthes?) zei eens;
toutefois (evenwel)

tout court - zonder meer
sans plus - zonder meer

Je moet in de politiek

On ne peut pas régner innocemment.
Saint-Just L.A.L. de (1767-1794) medestander Robespierre en Jacobijnen

Zwitserland

In Zwitserland leed niemand honger geleden wegens rantsoenering. De kinderen zonder schade.
Algehele mobilisatie 1-9-1939.

Jodenvoorschriften

Concilie van Lateranen 1215 met Jodenvoorschrift kleding, art 67-70
Innocentius III, reg. 1198-1216
Bij de Vrede van Westfalen 1648 was een aanhang met bepalingen voor Joden, ook kledij.

Bureaux

1e Bureau - spionage
2e Bureau - contraspionage (bekend in zaak Mata Hari, 1917)
3e Bureau - militaire zaken (état-major)

Verraaierij

In de maatschappij van denunciatie bij de CAQJ werden ook ex-geliefden mooi valselijk beschuldigd met de gemeenste brieven. Een aangeefster kreeg na '44 maar liefst 8 jaar dwangarbeid, een ander 10 jaar. Er waren ook Joden die Joden verraadden. Een naïeve Jood dacht dat alleen Joodse afzetters van de zwarte markt werden opgepakt... Een ander verstopte een vuurwapen bij zijn boze vriendin.
Verraad je met je naam dan kon je een geldelijke beloning verwachten.
Wie woedend is als niet-Jood tussen Joden te staan krijgt als antwoord: "Wij zijn verheugd U als niet-Jood beledigd te zien te figureren tussen Joden!"

Merkwaardig dat openlijk Joden bedreigen wel strafbaar is!

In België zei in de 80er Maurice de Wilde (1923-1998) dat brieven werden onderschept. De afzender werd dan door het verzet opgepakt. Kritiek op verzetsdaden is in dit land uiterst hachelijk gebleken.
Substance, het wezenlijke, de kern van de zaak, als een krachtig woord door De Wilde. Het debat werd gehouden op 7-6-1983.

Ook vooraanstaande mensen deden aan verraad.

Later nog verraad van Gaullisten, radioluisteraars Engelse zender, onwerkwilligen en communisten.

Dakar en de Richelieu

De Gaulle met Engelsen wilden op 23/25-9-1940 het slagschip Richelieu kapen maar dat mislukte, net als een eerdere poging op 8-7-1940. De Richelieu bleef collaboreren met de Duitsers.

Mers el-Kébir

De Engelsen verwoestten met Operatie Catapult de Franse vloot in de haven op 3-7-1940 en doodden 1300 Fransen. Alleen de Strasbourg ontkwam. De Franse vloot in Alexandrië werd geneutraliseerd.

De verwoesting van de Franse vloot te Toulon

Als de Engelsen en Amerikanen ontschepen in Noord-Afrika op  8-11-1942 overschrijden de Duitsers als reactie de demarcatielijn op 11-11-1942 zonder verzet. Toulon het laatst ingenomen op 27-11-1942 waarop de grootste vloot van Frankrijk door de Fransen tot zinken wordt gebracht!
Hitler vervloekte Toulon.

Prachtig fotomateriaal in:
Miroir de L'Histoire, sept-oct 1981 N^o 324 bis

Dieppe

Op 19-08-1942 zetten Canadezen voet aan wal te Dieppe en verloren na een paar uur. De Duitsers gaan naar Noord-Afrika. De blunder wordt goedgepraat  zwijgen of door verhalen als "lering trekken uit"... maar later worden Normandië en Noord-Afrika wel succes voor de bevrijders.
Het materieel was Brits.

Doden of gewonden Canadezen 4500.
Duitsers 333.
Burgers 50 dood, 100 gewond.

F.M.

Bij wet van 11-8-1941 werden namen van vrijmetselaars (F.M.) gepubliceerd, zo'n 250 per week. In totaal 57 lijsten van 28-8- 1941 tot 7-1-1943. Doel bestrijding "ancien régime".

Riom

In het Proces de Riom v.a. 9-2-1942 te Auvergne werden veroordeelde Franse politici  als Blum, Daladier, G. la Chambre en militairen als Gamelin, Jacomet beschuldigd aan de nederlaag van 1940 schuld te hebben. Pétain bekrachtigde het vonnis. De veroordeelden werden aan Duitsland uitgeleverd.

Jodenzaken in Frankrijk 1940-1944

In de zone occupée waren 38.000 Joodse ondernemingen in 11.000 gebouwen. De Duitse bezetter  verklaarde alle Joodse - Niet Joodse contracten ongeldig. Von Stülpnagel actief.

Statut des juifs 3-10-1940 met rasdefiniëring.
3e Ordonnance 18-10-1940 telling Joodse goederen + curatoren.
26-4-1941 Verboden beroepen.
Vichyregering 2-6-1941 Joodse ras vervangen door religie.
20-8-1941 Drancy
April 1942 Darquier de Pellepoix vervangt Xavier Vallat.
UGIF - een Franse Joodse Raad.

Van de in WOI 32.000 gemobiliseerde Joden zijn tussen 2000 en 3300 Joden gesneuveld.

8e Ordonnance  29-5-1942 Jodenster vanaf 6e jaar. Zespuntig ter grootte van handalm. Randzwart
14-5-1942 Eerste joden geinterneerd.
16-7-1942 Eerste razzia's.
27-6-1942 1e transport naar Auschwitz.

400.000.000

Als Hitler zoude hebben gezegevierd zou hij niet 80 miljoen maar 400 miljoen mensen achter zich gehad hebben (quatre vingts quatre cents). Oorlog is het respectafdwingende middel en men is van plan de oorlog te winnen. De rest bestaat niet.
Céline.

Drie Oorlogsschrijvers plus 1

Het Duijn, de Heij en Zee zijn de drie schrijvers die over de tijd van oorlog en bezetting schrijven. Hier tussendoor wandelt ein heiterer Mann.

Roel van Duijn
Chris van der Heijden
Sytze van der Zee
Jos Heitmann

Nee hoor, A. Strohalm doe ik er niet bij, die leed aan fantasterij en eigendunk.

Adelstand Frankrijk na de Revolutie

Die de Keizer verhief...

Directoir 1797 ontzegt adel alle titels.
Keizersschap 18-5-1804. Familie Bonaparte krijgt de prins-titel.
Het empire creëerde 9 prinsen, 32 ducs, 388 contes (42 major, 84 dotat. imp.). 1090 barons (164 major, 304 dotad. imp.) zijn samen 1519 plus chevaliers (3000 lives) met erfelijke titel.
Restauration totaal 1232.
Gouv. de Juillet  98.
Na 1856 weer verleningen ~500.
Eind 1806 kreeg Napleon de macht tot vorming van een geheel
 nieuwe noblesse.

In totaal na de Revolutie vier regeringen met 3000 geadelden!
Nu (1875) 50.000 adellijke families.

De titels marquis en vicomte verouderd t.g.v. baron en comte.

Alles argumenteren met honneur!
De goede volgorde is:
prince
duc
marquis
comte
vicomte
vidame - plaatsvervanger wereldlijke zaken geestelijke + salaris
baron
chevalier
messire - edel heer
écuyer
noble

Ooit een Engelsman te paard. Hij hield zijn schouders op en antwoordde dat de Engelse adel het toch maar goed gedaan heeft.

Grand dignités de l'Empire vanaf 18-5-1804:
grand électeur
archichancelier de l'Empire
archichancelier de l'État
architrésorier
connétable
grand amiral
gouverneur general

Medisch Traineren

Paracelsus (1493-1541) te Bazel kreeg een proces een patiënt te vlug te hebben genezen!
De les is:
1. Gezondheid via stadia hergeven;
2. Genezing traag laten voeren.
Immers al de medici lieten zich dor stervenden goed betalen. Dit geldt tegenwoordig ook voor intensive care, dubbele verdiensten. Nog net zo, dus. Een weekje langer mag ook...
Toch moest onze medicus op last van de chicaneuze rechters de stad verlaten.

Tong branden

Heet brood eten rekt leven zei Democritus van Abdera (460-370). Hij leefde met een knaap. Hippocrates bezocht hem.

Daniélousche werkzaamheden

Cardinaal Daniélou stierf op 20-5-1974 in een thuiswerksters-bordeel na zoals gewoonlijk eerst een half uurtje zich  heet gemaakt te hebben met porno. Hij stelde zich voor als zakenman.
Hij kreeg en onverwachte hartaanval binnenshuis. De dames reageerden zakelijk en koelbloedig en wachtten totdat het stil is.  Dan sleurden ze zijn aards overschot naar buiten, iets verder dan de voordeur. Aldaar werd hij gevonden maar de pers wist wel beter: als een mortier werd het overlijdensbericht plus vermelding van de verdachte locatie de media ingeslingerd!

Toebosch fasegestalten

In "Aanvallen van Uitersten" op 8 juni 1983 zag ik een danseresje in fase en uit fase dansen, belichaamd met haar armen. Monique Toebosch leidde de uitzending

De Vader van een Moordenaar

Der Vater eines Mörders  - Eine Schulgeschichte speelt in een gymnasium met meneer Himmler Senior als rector. De man is verbluffend gelijkend...
Ik zag de film op de Duitse Tv, wanneer kan ik niet zo snel vinden.
Het script is uit 1980 van Alfred Andersch (1914-1980). Misschien heb ik het boek ingezien want ik heb een aantekening van de UB.

Jack Arnolds monstrueus amateurisme

De films van Jack Arnold waren spannend, de eerste zag ik bij de nachtelijke studenten Filmliga in Kriterion in september 1962. The incredible shrinking man die a.g.v. een radio-actieve wolk zo klein wordt dat hij in een poppenhuis moet leven en later met het schoonmaakwater wordt weggespoeld. Het Einde is met nogal pseudo-filosofische tekst.

The gill man zag ik op de Duitse Tv 17-11-1983. Een oerwezen dat in water leeft. Een schitterende scene dat het mooie meisje zwemt en het monster dieper gelegen haar volgt. Suspension!

Maar een film is toch wel amateuristisch als een monster bestaand uit een rubber pak bij de knie buigt en je kan zien dat het rubber daar vanbinnen hol is.

Dan had de producer er eens genoeg van en liet Arnold bedroefd achter. Met een snik zei hij zo graag nog een film te hebben willen maken maken maar dat hij zich vergist heeft in de hoofdacteur met blonde haren, immers in Amerika moeten deze haren zwart zijn! Ga maar na, te beginnen bij Reagan.

Cafetaria Gerard Doustraat 44

Een cafetaria waar wij in de 60^er na Mulder of Koekenbier ook wel kwamen, met de bromfiets snel bereikbaar, was de zaak aan de Gerard Doustraat 44. De winkel stond op naam van J.D. Steunenberg. Doch die kan ik mij niet herinneren, wel een jonge vrouw in de dertig die zwijgzaam haar werk verrichtte. Het was er nooit vol, nogal afgelegen, alleen zij die de zaak kenden kwamen terug.
Dan was het geregelde bezoek aan Al Brown wel gezelliger!

Liefdesmachinerie

De kristallisatie is de beweging van de geest die uit alles wat zich voordoet de ontdekking maakt dat het liefdesobject nieuwe perfecties heeft.
1e Dus alles eruit halen om het liefdesobject te perfectioneren. Je zou populairerwijs zeggen: uitsloven! Maar het volmaakte kan zo saai worden. (p19)
2e De hoop als steun voor de verdere liefdesontwikkeling. (p26)

Stendal - De L'Amour (1823), hier éd. 1926

Bonbon Amsterdam

Jacques de Bourbon Busset (1912-2001) schrijft in zijn Jeu de la Constance (1972, p22) piets over Amsterdam en besluit met de stank in de haven. Ne mériter d'être écoutés. En het boek gaat nog wel over de liefde! Daar in Saintonge begonnen.

Prikzuchtig

Voor Haifa werd een éperon gevonden van een antiek oorlogsschip. Het is een puntige boegspriet bedoeld om de scheepswand te doorboren. Dat deed capitein Nemo ook!
Le Monde 31 maart 1982

Hij jokt met vlokt

Vlokkig
was een poëtisch woordje van Lucebert.
Toch geeft me dit idee dat hij gewoon zit te zoeken ab-normaal te schrijven.
En dat is zo interessant...

En dan grumeau van Grumellus,L., klont of kloot in rijst.  Bedoelt hij dat soms?

Picasso 100

De Unesco herdacht op 26 oktober 1981 de 100^e geboortedag van  Picasso op een conferentie te Belgrado.

Das Triumvirat

Een gezellig hoorspel op de WDR, 24 mei 1986, waarin drie gepensioneerde mannetjes (met zware stemmen) al babbelend vanuit de vensters de politie bekijken die het slachtoffer van een misdrijf onderzoekt. Zij zelf hebben de man vermoord als vrije tijds-bezigheid. En ze zien dat de dader mooi niet gevonden wordt...

Ook is deze titel van een tragedie door Voltaire op 5-7-1764. Octave, Pompée...
Het stuk is maar eenmaal opgevoerd.

Ook een stuk van Crébillon in 1754. Het werd  uitgegeven in 1750 met goedkeuring van Mme De Pompadour.

Kladden in Bezettingstijd

Tijdens de Duitse bezetting te Parijs (1940-25 augustus 1944) waren er softe verzetsstrijders die met witte verf op bomen een Lotharings kruis aanbrachten. Dit werd door de Duitsers onmiddellijk met teer weggewerkt.

In voormalig Tsjecho-Slowakije echter deden deze onverlaten met grote letters smrt op muren kladden. Dat betekent in het Tsjechisch: dood. Doch schrijft Gary dat hem dit woord welbekend is als... een hete zachte maar dubbel stinkende scheet!

Opiumwet

Boek door Dr. L.W.G. de Roo (1895) en  E. v. Vlugt over de Opiumwet Nederlandsch Indië. In Frans Régie.
Gezien in de vitrine UB op 30-8-1985.

Charlie Hebdo

Charlie Hebdo v.a 1965 heete eerst Hara Kiri tot 1961. Journal bête et méchant.

Curie

Je vaux ce que je veux is een uitspraak Mme Curie-Sklodowska (1867-1934)

1986 Ontdekking radium
1903 Nobelprijs natuurkunde
1911 Nobelprijs chemie 

Ook artikel in Vkr 6-6-1981 tijdens haar studie Quatier Latin

Maar niet wist ze door de radioarctieve straling dodelijk getroffen te worden.

Uitgeverskunstjes

Œuvres is gedeelte, volledig is Œuvres complètes!

Schijn van volledigheid is twee banden met cijfers als:
I 1898-1908
II 1909-1914

Vaagheid als 1^e druk en copyright n^e druk

Paiper Bible

Papier Bible dat niet vergeelt: voor Bijbel. La Quinzaine promoot voor alle Pléiade-afleveringen!
(april 1981)

Vogelverschrikker

Een tentoonstelling (Épouvantail) over de innerlijke angst van de boeren, verbeeld in de vogelverschrikker. Waaronder wilde haren van de gek.
Centre Culturel du Marais, april 1981.

Geld voor Bezettingstijders

In 1961 kwam de commissie Drees met de uitwerking van een Wiedergutmachungsreglung. Op de radio verscheen een Jodenman die verklaarde geen gebruik ervan te willen maken omdat hij het al (zo) goed had. Prins Berhard moet ook geclaimd hebben verloren bezittingen. Drees durfde geen neen te zeggen.

Onderzoeksgids Oorlogsgetroffenen WO2

Maar met de recente NS-uitkering zei een initiator na de totstandkoming veel meer gehad te willen hebben.

Lezen is Leven

Lire, c'est partir en voyage.

Toen ik driemaal als kind te bed bleef, heel normaal hoor, las in de Encyclopedie voor Iedereen (Utrecht, W. de Haan 1949 5^e) Twee-koloms, 1312 x. Ik kreeg er nooit genoeg van en besloot altijd in de boeken te blijven. Nu nog!

Verbeeldende drank

Omdat de bohémiens in Parijs te arm waren voor het kopen van drank, schilderden ze dranken. Ook dronkenlappen met lauwerkrans.

Toverprevelformule

Kafé, Kasita, non Kafela et publia filie omnibus suis is een hypnotiserende formule bij een toverdrank (potion, philtre).

La France et les français (1972)
Encyclopedie de la Pléiade #32
Ëditions Gallimard
o.r.v. R. Queneau
p683

Een andere (spreuk) is:
Huat hanat huat, ista pista sista, domiabo, Damnaustra
naar Fréron.

Een jood en christen welbekende spreuk
Mene mene tekel ufarsin
Daniel 5

Hocus pocus Pilatus pas 

Het prevelen onder het runen werpen wordt runen (spreek: roenen) genaamd.

Bijzondere rimpels

We hadden eind october 1981 met de kellner een waar genoegen te spreken over De Rose Rimpel, een club voor ouwe homo's. Eigenlijk stonden ze wel te kijk. In het Frans sillon rose.

Lintwormicide

De lintworm is bijna uitgeroeid, schreef Dick Hillenius op 9 maart 1985. Dit gaat ondanks jarenlange bestrijding zonder probleem maar voor de walvis heeft men een zwak.

Anton Buijtendijk en zijn beroemde vader

Het was in een kroeg aan de Spuistraat dat ik in september 1973 Anton Buijtendijk ontmoette. We kregen een geanimeerd gesprek en ik voelde dat hij mij ook mocht. Natuurlijk kwam ook zijn vader Frederik (1887-1974) ter sprake (wiens schrijversnaam Buytendijk is) vanwege zijn beroemde boek De Vrouw in de Aula-Boeken 1962. Net van school af en dan al in februari 1963 aan de theoretische vrouw! De prijs was ƒ2,25.

F.J.J. Buytendijk

Ik weet nog hierin ijverig gelezen te hebben om de passage nooit te vergeten dat de vrouw absoluut ongeschikt is voor wiskunde: "ze begrijpen het gewoon niet". Maar dat waren zijn tijden dat de vrouw liever de softe studies zocht (nou ja, in Psychologie zit statistiek) want op de reünies 10-15 jaar geleden in Euclides van het Korteweg-de Vries Instituut aan de Plantage Muidergracht heb ik mooi vrouwen gezien die afgestudeerd zo niet met hun proefschrift bezig waren. Ook sprak ik nog de bejaarde mej. Dobber van wie ik practicum heb gehad en zag de kamer van emerita prof. Aida B. Paalman - de Miranda (*1936) die Algebra heeft gegeven.
Die Frau (1953) staat in de bibliografie van de Fischer Lexicon Psychologie (December 1960, p 339).

De schreeuwerige Boudewijn Büch vond de Aula's maar troep met een uitzondering die van De Vrouw! Ik weet niet wat juist hij daarin te zoeken heeft gehad. Maar die man beweerde zoveel want hij kreeg nauwelijks tot geen respons, in Folia's redacteurschap zelfs nooit! Niettemin een gedenkwaardige opmerking. Dat heeft de oorzaak dat de Aula-reeks vanaf 1957 door Het Spectrum te Utrecht/Antwerpen alle mogelijke "populairwetenschappelijk" Engelstalige banden bijeen graaide en liet vertalen, kortom een diffuus zooitje zonder hogere orde.

Dan weet ik nog dat in De Zwart in maart 1994 een journalist Buytendijk hekelde overgeschreven te hebben van Heidegger en Husserl, maar wat is overschrijven in een wetenschappelijk circuit? Ook van J.-P. Sartre kun je dit beweren maar tijdsgebonden studie is nog geen overschrijven, immers de wetenschap is intersubjectief.

Jeugdrijmpjes

De koetsier poetst de postkoets.

Knaap de Kapper knipt veel knapper dan de knecht van Knaap de Kapper knipt.
Van HvG.

De meid snijdt zeven sneden brood.

De zon in de Zuiderzee zien zakken.

De kat krabt de krullen van de trap.

Het zou me een zorg zijn,
zou me zusje Sientje zeggen,
als ze zaterdagsavonds zonder zak centen zat.

Wie weet waar Willem Wever woont?
Willem Wever woont wijd weg.
Wie weet wat Willem Wever weeft?
Willem Wever weeft witte wollen wanten.

Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindenlaan.

Frans zei tegen Frans in het Frans: is Frans in het Frans ook Frans?

Zeven zwarte zwanen zwommen door de Zuiderzee.

Breitblättige Rinde bröckelt leicht ab.

Bei liedern Bauern bleibt brav.

Op rollende raderen door de ruimte reizen.

Que j'aime à faire apprendre... (voor π) 
(Un petit poème pour retenir le nombre Pi)

Zungelrösselsprungen

Naar bed naar bed, zei Duimelot.
Eerst nog wat eten, zei Likkepot.
Waar kan ik dat vinden, vroeg lange Jan.
In grootmoeders kast, zei Ringeling.
Dat zal ik verklappen, zei 't kleine ding.
(De vijf vingers van de hand.) 
(Rijmpjes en versjes uit de oude doos)
Zie ook Vingersprookjes 

Weiber wollen weiße Wäsche wasschen.

vaincu ~ vingt culs (inzake Napoléon).

Voetstappen

Het is een der mooiste zaken in de liefde, geheel en al de voetstappen te horen op de trap die hij opkomt.

Colette - Paris de ma fenêtre (1940), p26

Homomassa

In de homobeweging is sprake van massacultuur.
Het individu is anoniemer geworden;
Emoties verspreiden zich snel;
Men vindt automatisch goed wat er gezegd wordt.

Naar: Gustave Le Bon.

Neurenberg

In de Loi (Fabius) Gayssot  (13-7-1990) is vastgelegd het strafbaar te stellen de twijfel aan het statuut van het proces te Neurenberg. Dat is dus een ontkening van de schending der mensenrechten. De vrijheid van meningsuiting is derhalve een voortdurend twistpunt.
Robert Faurisson is zo gepakt.

De laatste veteranen

De laatste Franse veteraan WOI is Lazare Ponticalli. Hij stierf in maart 2008.
De laatste Duitser overleed januari 2008.
Ook nog records voor een Australiër, Amerikaan enz.

Hogerop

"Nous sommes au tourniquet"
is een frase van J.-P. Sartre dat wij op weg zijn d.m.v. literatuur naar een hoger bewustzijn.

ENF

Het was een opvallende ploeg met mooie meisjes.
In de voormalige bus 67 op 25 juli 1988 de Franse padvinderij ENF - Éclaireurs neutres de France.
Grijze tricot, blauwe rok, hoed en rugzak.

Ze stapten uit bij de Buitenveldertselaan en zouden nog een heel stuk moeten lopen naar een logeeradres bij het Olympisch Stadion!

Lull

Ramon Llull (Lulle in Frans) was een 14e eeuws Majorcaans geleerd en geestelijke (1235-1315).
Toen ik in Euphorion een overzichtsstudie las, werd het volledige werk zoals gebruikelijk Lulliana genoemd doch bedreef de schrijver discretie dit woord te cursiveren.
Hij was franciscaan.
Leerde Arabisch en kreeg een moordaanslag door zijn islamitische bediende toen deze erachter kwam dat Lulle zijn studie voor bekeringsdoeleinde wilde gebruiken.

Marianne

Marianne is van Delacroix (28-7-1830).
La liberté guidant le peuple. Louvre.
Zij staat altijd schuin!

De Drie Musketiers

De drie Musketiers:

Athos - de edele, gehuwd geweest met "Mylady"
Porthos - goedmoedige
Aramis - ex S.J., vol mystiek
D'Artagnan (deze moest Fouquet arresteren wegens groffe geldverspilling)

Beroemde Dames

Mme du Châtelet - Gabrielle Emilie le Tonnelier de Breteuil (1706-1749)
Mme Epinay - Louise Pétronille Tardieu d'Eslavelles  (1726-1783)
Mme de Staël - Anne Louise Germaine Necker (1766-1817) [Spreek uit "Staal"]

Overspel

De man bedriegt zijn vrouw omdat hij van een kuise moeder houdt.

Vrijheidsbeeld New York

Basis 47m, romp 46m, samen 93m,  hoofd 8.5 m, neus 1.12m.
In Frankrijk gebouwd, dan verscheept.

Maanhoax

De eerste maanlanding 50 jaar geleden. 
Toen was ik in Keulen, zag mensen kijken naar een plaatje want live-beelden waren er niet.
Later las ik in een website over de hoax van de maanlanding... De lichtinval zou studio-effect zijn, een maansteen was een grijs opgespoten styropax-brok waar het Gammabonnetje nog aan zat. Dan nog de elektronica om beelden te vertragen (Zeitlupe). De beweringen houden niet op, je wordt er kriegel van.
Er kan niet dat gebeuren of Amerikanen verzinnen een alternatieve theorie. Het is in principio vrijheid van meningsuiting maar toch tijdrovend. Het is als een café: je zegt a en velen zeggen b t/m z. Uiteindelijk schiet je er niets mee op.
Ook een schaduwtheorie over de moord op president Kennedy, zelfs de lantaarnpalen waren verdacht. Ik schreef ze dat ze kierewiet waren waarop ik antwoord kreeg niet net(jes) te zijn.
Dus de vrijheid van meningsuiting is maar tijdsopvulling, mooi als je niet anders te doen hebt.

Literaire precisie

Lausbergs Rhetorik is onderverdeeld in:

Hauptstück
Teil
Kapitel
I., A), 1), a), α)

Verder met:

I', A', 1', a', α'

Enzovoorts:
I'', A'' ....


Over hoofdstukken en boekindeling schrijft Fréron:
Volume
  Livre
    Partie
      Chapitre
         Article
            Paragaphe

Filosoof

Maurice Genevois overleed sept. 1980.

Hij schreef de welluidende inleiding in  de Franse geologisch, geografische boeken over de gebieden in Frankrijk waarvan ik veel plezier heb beleefd.

In een ingezonden brief staat dat de Joodse filosoof gelooft in antisemitisme vanuit christelijke zijde, d.w.z. dat de Joodse filosoof antichristelijk is.

Bevoordeling

Klemperer, Walter en Busch kwamen i.p.v. Feuchtwangler door de geallieerde bezetter.

Wapenstilstand 1940

Wapenstilstand delegaties 21/22-6-1940:

Frans
Hunziger, generaal
Noël, oud ambassadeur
Bergeret, Luchtmacht generaal
Leluc, vice admiraal

Duits
Keitel, Kolonel generaal, chef OKW
Jodl, état major Wehrmacht

Tolk
P. Schmidt

Plaats 
Compiègne.

Etymologie

De Dictionaire générale du Français (Ad. Hatzfeld) bevat hele lijsten afkomst woorden uit een taal.
Ook uitgebreide praefix/suffix.
(1-9-1980)

Ontsnappen

Ontsnappen aan een vagabonde bestaan kan door:

reizen en avonturen (Rimbaud),
drugs, dus imaginaire reizen (Baudelaire) en
lanterfanten (G. de Nerval).

Perronia

Ed. du Perron was een onzeglijk (ongehoorzaam, weerbarstig) kind 1899-1940. Afkomstig uit Franse adellijke familie, woonachtig in N.-Indië. Derhalve een gespleten karakter. Later bohémien te Parijs Montmartre met geld van zijn vader. Dat zou ik ook wel willen.
Maar na 1933 was hij straatarm. Hij had zo zijn voorkeuren.

Pli selon pli

De pli selon pli is een herinnering aan de optrekkende mist boven Brugge door Pierre Boulez, 22-6-1980. Dit jaar nog eens gehoord. De tekst moet o.b.v Mallarmé zijn.

Archeologica

Germanengrootheid en "er zich aan optrekken" door Gustav Kossinna. Hij was een waar expert in de oude mythologie welk leidt tot nationalisme. Maar ook Israël doet dit. In het algemeen geen bewuste falsificatie of manipulatie doch wel groeps-engagement. (18-4-1980.)

Houding

Fr.W. Foerster (*1918) richt zich tegen efficiëntie, routine en aanpassing. Te hooggestemde idealen leveren geen werkzame discussie. (Augustus / september 1979.)

Kotsen

In de etalage van Atheneum stond op 2 april 1980 een boek van een Fransman die zijn grief over de letterkunde nergens anders in Europa kwijt kon ook al doolde hij nog zo veel. Hij uitte het woord kotsen (vomir). Mij heeft dit niet aangetrokken!

Interview

Bertrand de Jouvenal interviewde Hitler op 21 maart 1936. Wellicht in Paris-Soir. Vaak zijner lieden die zich beroemen op fantasie maar deze is echt.
(LNL 2728)

Churchills volledige werk

In de vitrine van de UB, 1^e verdieping, stonden op 7 mei 1980 achter glas opgesteld 24-delig banden van het volledig werk van Sir Winston Churchill, lord Spencer. Waarschijnlijk rood lederen banden met goud op snee. Het was een gift en kostbaar ook.

Johanna Grigoleit en de tractaties

Hendrik Grigoleit (*1909) was een hartelijke man die werkzaam was in bloemen op de Albert Cuypmarkt. Ook huurde hij daar een kelderruimte voor opslag, waarbij meerdere belanghebbenden.
Hij woonde in het wereldberoemde gebouw van de Amsterdamsche School maar vond de woning maar benauwd en tochtig. Het uiterlijk was belangrijker dan de comfort.

Rechts de Amsterdamsche School (1946)

Zijn vader was Duits en huwde 1892 te Amsterdam. Deze was aanvankelijk bloemist.

Hendrik was gehuwd met Johanna Raat (geb. 1913) met wie mijn moeder jarenlang bevriend is geweest. Ook aardig, vreselijk dom en helaas met zeurderige stem.
Een jaar nadat wij in de Willem Passtoorsstraat kwamen te wonen kwamen de Grigoleits vlakbij. Ze zei eens verbaasd te zijn dat mijn moeder wederom zwanger werd, ditmaal van mijn zusje. Dit is voor een jongmens wel opmerkelijk te horen over ouderlijke huwelijksaangelegenheden!
Deze vrouw kwam veel bij ons over de vloer en vertelde altijd over de zakelijke aangelegenheden van haar man. Wat wist ze anders?
Het echtpaar bezat een dochter die ik eenmaal in de 50^er gezien heb. Zij was toen nog niet gehuwd.

Meermaals ging mijn moeder met de inmiddels weduwe Johanna op stap. Doch altijd kwam ze met een teleurstelling thuis dat Johanna maar zat te wachten op een tractatie. Een café was aan de Ruysdaelstraat, een fixe wandeling ook! Dan keek ze de vrouw een half jaar niet meer aan totdat er weer gesproken kon worden want mijn moeder was geenszins haatdragend.

Johanna stierf op 76-jarige leeftijd.

Pakjes voor onze militaire jongens

Al jaren (na de Politionele Acties 1945- 1949) worden de Nederlandse militairen ingezet in "vredesmissies" onder de vleugels van de VN. Duitsland deed eerst laat mee aangezien president R. Von Weizsäcker nog zei dat er geen Duitse militairen over de Balkan mogen lopen. Doch de politiek is veranderd: Duitsland doet (moet) nu overal mee.

Er is wel NOS-nieuws maar echt veel niet, oorlog is geen dagelijks nieuws meer.

Er zitten ook ongehuwde jongens onder die verder schaars familiaire contacten hebben. Hoe mooi zou het zijn als de Nederlandse bevolking vierkant achter dezen kon staan met het sturen van ansichtkaarten of pakjes?

Luiheid door Lafargue en Schuurman

Luiheid is niets-doen, of niets willen doen uit protest tegen.

De weerlegging van Recht op Arbeid (1848) werd geschreven door Paul Lafargue (1848, 1880²). Het is werkelijk een boekwerkje van een hoog gestudeerde! Geleidelijk blijkt het een aanklacht tegen het kapitalisme met de verfoeide loonarbeid wat een ander woord is voor slavernij en tegen het huichelachtige christendom dat feesten op aarde heeft afgeschaft. Voer voor anarchisten.
De vertaling is van Dr. Anton L. Constandse.

Nog feller tekeer gaat Herman J. Schuurman tekeer met zijn Werken is Misdaad (1924) tegen het kapitalisme, niet als de eerste schrijver t.b.v. het zoete eigen leven maar om het politieke systeem te doen ondergaan.

Ooit heb ik begin 70^er een stencilwerkje gehad van een christelijke groep dat de luiheid predikte. Dit vond ik indertijd al merkwaardig en dacht dat zij wellicht indolente jongeren wilde terughalen tegen verder geloofsafval.

De arts Helmut Levy bijna 25 jaren dood

Helmut Levy (vaak geschreven Levij) is op 22 december 1994 gestorven (66), dus bijna 25 jaren geleden. Huisarts.
Hij woonde en hield praktijk aan het Sarphatipark. Daar wandelde ik als peuter al met mijn moeder en bekeek de zwanen. In de kelder hingen altijd dezelfde tekeningen van twee bejaarde dametjes.

Zijn praktijkruimte was met uitzicht op de tuin; in de kast oude Duitse studieboeken. Nu is alles Engels wat de klok slaat.

Sarphatipark 29 Amsterdam

            
Zijn gespreksvoering was allerhartelijkst. Hij had ook een sympathieke kop en een beschaafde stem.
Maar ik moest weg in 1971 omdat ik te ver woonde.

Evenwel de beste herinnering is het intense begrip dat hij toonde bij het bezoek aan mijn moeder. Zij was immer heel content haar verhaal te mogen doen. Levy nam er alle tijd en rust voor en was zowat zielzorger. Hij vond mijn moeder maar een dappere vrouw. De arts die zichzelf overstijge...
Moeder overleed in 1986.

Maatschappelijk was Levy actief. Ik hoorde hem eens in een lezing over de gebrekkige gezondheidstoestand veler bewoners in nauwe smalle straatjes.
Fitness, zo het tegenwoordig heet, verrichtte hij door een zwembad in het voormalige AMVJ of Zuiderbad, zo verschrikkelijk vroeg! Dat kost me wel een inspanning voor het hart, zeg.
Levy was links qua politiek en dat was de Pijp ook.

Ook hoorde ik Levy eens op de radio een paar zijner haiku-gedichten voordragen. Ik weet niet of dit genre nog actief is. Zelf houd ik meer van balladen in klassiek rijmschema. Maar die ik gemaakt heb zijn eerder scherts.

Ten slotte:
Ook een fijne herinnering heb ik aan de mooie meid die zijn assistente was. Ze had procuratie zelf recepten uit te schrijven en voorzag die van een vlotte handtekening. Misschien kan ik haar nog een aanzoek doen.

Vol en ernst gelaat

is hij stil en toch gespannen

dan het fijne woord

Necrologie NRC.nl 23-12-1994
Geni Levy


Jos Heitmann
E-mail:


5-8-2020 links toegevoegd

Frank Huis in 't Veld

Klasgenoot Frank Huis in ’t Veld 

leerde ik kennen op het St.-Ignatiuscollege derde klas, wat is in 1959-1960. Wij zijn lang met elkaar omgegaan t/m de derde klas.

Hij is geboren 1944, een jaar jonger dan ik. Een forse man, donker haar. Was lid van RIC, de roeivereniging van het St.-Ignatiuscollege en dat was ook aan hem te zien, krachtige benen en armspieren. Ook bezat hij een forse kop. Brilmontuur.

Zijn taalgebruik was kort maar krachtig, geen man van veel praten. Daar zit wat achter? Na vele maanden omgang had ik het opeens over zijn vader. Waarop hij verlegen antwoordt dat zijn vader is overleden. Toen al dacht ik dat hij dat heus wel wat eerder had kunnen zeggen in plaats van mij in verlegenheid te brengen? Maar mooi niet, hij was gewoon zelf een verlegen man met een lichte schaamteglimlach ondanks zijn opvallend mannelijk uiterlijk.

Frank linksboven en Jos met trui links daaronder

Frank links bovenaan, Jos links daaronder 1959-1960

Wat ik mij al niet herinner!

Wij fietsten eens naar IJmuiden. Brutalerwijs gingen wij een schip op dat geladen werd maar werden wij door een opzichter weggestuurd. Onderweg gaf hij mij tijdens het fietsen een plagerige duw richting rijweg. Onverwachts stopte de bus, de chauffeur stapte uit en gaf Frank een ferme draai om zijn oren. Onderweg nam ik een paar onkruidplanten mee voor onze tuin.

Samen waren wij 1960 in het collegekamp te Vilsteren. Opeens ving hij een spin en trok alle pootjes uit op een na. Het beestje moest tevergeefs om zijn as draaien. Frank had dus iets geniepigs. Waarom? Een soort gefrustreerdheid?

Hij was eens op een schoolfeestje, van dat gedoe ben ik als boekenmens nooit liefhebber geweest. Later sarde hij mij dat ik mooi geen meisje had. Raar zoiets te zeggen.

Doch in de derde waren we samen op een klassenavond ten huize van een leerling. De klassenpater i.c. Kropman is traditioneel daarbij. Wij oefenden t.h.v. Frank al onze sketch waarbij zijn zus toekeek. Maar op de avond zelve stokte ik en verliep de dialoog niet zo mooi als verwacht. Nee, acteren ligt mij niet!

Maar bij hem thuis was ik meermaals.

Zijn vader Wilhelm (*1912) was onderwijzer. Als je een kweekschoolopleiding stelt op vier jaar heeft hij dus (maar) ruim tien jaren beroepsleven gehad. Waaraan hij is overleden is mij niet bekend.

Hij huwde in 1938 de oudere Catharina Buurman (*1903), ook onderwijzeres, heel opmerkelijk leeftijdsverschil. Het echtpaar kreeg vijf kinderen die ik allen gezien heb. Zij werkte op een lagere school in de Pijp en wandelde elke dag het hele stuk naar haar woning in de Rivierenbuurt te Zuid. Daarbij kwam zij door de Willem Passtoorsstraat en liep midden op de toenmalige pleintjes. Ik heb haar in de 60^er nog vaak zien voorbijlopen.

De familie was een hecht geheel. Ik mocht bij de gesprekken zijn en kon vrijmoedig praten.

De oudste zoon Johannes (*1939) was leraar geschiedenis aan het Maimonides Lyceum maar dat is raar: hoe kan hij nu als 21-jarige al lesgeven terwijl hij beslist nog geen kandidaats kon bezitten? Hij maakte tegen mij een kritische opmerking te spreken over zaken waarvan ik niets afwist. Ik had het geloof ik over de vermaarde pianist Arthur Rubinstein. Dit is bepaald chicaneus want iets dergelijks kan je altijd wel zeggen.

Een broer, Paul of Andreas was voornemens het klooster Sint Adelbertabdij in te treden, dat is te Egmond-Binnen. Ik vroeg hem eerlijk waarom maar echt antwoord gaf hij daarop niet, kan ook niet, dit is een te persoonlijke overweging. Het klopt wel dat hij daar is geweest want ik heb 15 jaar geleden nog met hem gemaild. Hij sprak over “zijn broertje”. Het kan vijf jaar geleden zijn dat ik informeerde naar hem maar als antwoord kreeg kort af: niet bekend! In dit zelfde klooster “De Vluchtheuvel” hadden wij met de eindexamenklas een driedaagse retraîte.

Frans is dus het vierde kind. Hij verliet het Ig in 1960 om naar de H.T.S. te gaan, ik geloof werktuigbouwkunde. Nadat hij een Deense had leren kennen emigreerde hij naar Kopenhagen. Gek dat Trees Corstjens daarvan wist! Ook hem heb ik nog gemaild. Hij had zijn naam verduitst als  Husmark. Zijn Nederlands was verschrikkelijk gebrekkig, hoe kan je nou je moedertaal zo verwaarlozen! De mails ben ik kwijt. Zijn beroep was leraar aan een technische school. Waarschijnlijk is hij gescheiden en hertrouwd. Nadien heb ik hem niet meer gesproken, ook is hij onvindbaar.

De laatste is de dochter Edmée (*1945), een krachtige meid met fors taalgebruik. De moeder corrigeerde haar eens en dat is natuurlijk omdat ik aanwezig was. Ik vond haar best mooi en wellicht heeft ze juist daarom aandacht getrokken.

Frans speelde piano en was goed gevormd, dat wil zeggen niets was nog nieuw voor hem. Eerder volleerd amateur.

Bij Frank thuis speelden wij badminton op de huiskamertafel. Griezelig dat hij knalharde slagen kon geven waar ik als niet-sportief mens niet tegenop gewassen ben. Dat is dus Franks eerzucht te excelleren.

Een keurig nette roomskatholieke familie dus met de tragiek alleen door een moeder te worden bestierd. Deze vrouw overleed in 1988 en is dus 85 geworden!

Jos

AMSTERDAM

8-6-2019

Van Dam aardappeltjes rise and fall

De Dammetjes woonden aan de Willem Passtoorsstraat. op huisnummer 47, een hoog. De vader Egilius Franciscus was een hartelijke man, de moeder een slanke vrouw. Er waren drie of meer dochters waarvan de jongste Elly heette.
De man (en zijn broer) was directeur van de Dam voorgebakken frites 1959 (chips 1961) als ook verse soepgroente. Zij kochten de aardappelen zelf in. Altijd stond de vrachtwagen voor de deur waarop wij kinderen graag klauterden. Hij vond het best goed.
Woensdag tegen 5^en mochten in het jaar 1955 mijn zusje en ik naar het kinderprogramma op de KRO-televisie kijken. De buurtgenootjes zagen ons wandelen naar de overkant maar konden niets doen. De omroepster Hannie Lips zwaaide ons altijd uit.
Dan bleven we nog even babbelen.
Maar ik besloot wat goocheltrucjes te leren zoals een munt door de tafel slaan. De kids vonden dit geweldig en Elly werd verliefd op mij.

Al in december 60 verhuisde de familie Dam naar Hoofddorp alwaar een nieuwe fabriek was gebouwd. Doch de concurrentie zat niet stil en begon ook met de productie van voorgebakken frites. Zelf zei Dam dat de aardappelen gewoon te duur waren geworden maar dat is een discutabel argument. Dam had zich gewoon verkeken op de schaalvergroting en een personeelsbestand van 270 man, van wie 170 gastarbeider. Misschien was het pensioenfonds ondergebracht bij Pensioenrisico. De leiding liet alles versuffen uit onmacht. Daaruit blijkt hun onprofessionaliteit het niveau van een knusse familiezaak te overstijgen en te verbeteren. Doch gestudeerde ondernemers aantrekken zal wel een te kostbare zaak geworden zijn. In 1975 ging het bedrijf failliet. Het personeel demonstreerde tevergeefs.

Hun logo is beroemd geworden:

Dam chips

Oorlogsboeken met gepluvierde saus

Leningrad, Stalingrad en nog een (Wolgograd?) zijn romans geweest van een zekere auteur
Antoine Pluvier. Gelukkig dat ik diens naam ooit genoteerd heb want nergens is ook maar iets te vinden over deze schrijver.

Dikke boeken, ik heb er in gelezen met de onmiddellijke toevoeging: in het diepste geheim! Immers wel op een strenge roomskatholieke school zitten en dan thuis communistische literatuur onder ogen hebben is werkelijk onmogelijk.

Ik leende ze en bracht ze later weer terug. Die mensen hadden overigens wel de lieve gewoonte om te lenen en nooit meer terug te geven, een soort gesublimeerde collectief eigendomsfilosofie. Best aardige mensen hoor, altijd hartelijk en gastvrij, maar wel uit op voordeeltjes. Wat te denken van toezicht op de speeltuinkinderen-vacantie waarmee ze zelf een gratis weekje hebben. Doch dit terzijde.

Ook deze boeken zijn nergens te vinden op het Net, noch in een catalogus. Het valt te denken dat het een close circuit geweest is waarin deze verspreid zijn geworden, immers een gewoon mens leest zulke links-politiek gedrenkte werken toch niet.

Ik moest er na zo lange tijd opeens aan denken toen ik in het Top Tien Lijstje een titel zag van de 10 bloedigste veldslagen ooit. Dan ja, bemerk ik dat de wereld gewoon is blijven doordraaien...


Email: Jos

Monsma de sigaar en de post

De Sigarenhandel Monsma heb ik in mijn jeugd goed gekend. Ik kocht er weliswaar nog geen sigaren, dat kwam later bij Versteeg maar ook was de zaak handig in de buurt als hulppostkantoor. Het adres is op de hoek van de Lutmastraat en Mesdagstraat, de eerste #50 en de tweede #1 maar men houdt de 50 aan.

Ik knikkerde er met Nanny voor de deur.

Jozef J. M. Monsma leefde van 1913 tot 1987.

Hij was een aardige man die door zijn overbelastende werk aan de post ouder leek als ook gebocheld werd. Voorwaar een echte ambtenaar!

Monsma was in 1943 gehuwd en kreeg vier kinderen. Zijn vrouw was ontzettend aardig tegen de klanten. De een na oudste, Peter, kwam als 23-jarige in 1969 om het leven bij een treinongeluk in Zuid-Frankrijk.

De juiste datum ben ik vergeten maar er was een overval op zijn kantoor. Dit en de vorige feiten maakten de man zichtbaar ouder dan hij was. Het is alsof hij vroeg oud werd.

Vaak heb ik tegen 5^en een politieagent gezien die toezicht hield op het inladen van de pakketpost.

In 1982 verhuisde Monsma als 69-jarige naar de chique Churchilllaan alwaar hij dus zo'n vijf jaar zijn verdiende rust genoot.

Ik weet niet of Monsma roomskatholiek is geweest maar hij kwam wel uit het Papendorp.

Moderne Theologie in de Nieuwe Bijbelvertaling - drs. Martie Dieperink

Lezing door drs. Martie Dieperink (geb. 1943) op 19 april 1997

Voor de St-Nicolaasacademie te Amsterdam

“Een pijnlijke zaak” is de verzuchting waarmee Martie haar lezing begint. Niet de Katholieke Bijbelstichting (KBS) maar de Heilige Geest is het hoofd voor de kerk. Hier is nu de Willibrordvertaling verschenen (na de Canisius die wij in onze jeugd bezaten en ik van Toon Bongers een prachtig exemplaar gekregen heb). Alleen bisschop Bomers was tegen. Martie heeft recensies gelezen en ze is zich doodgeschrokken. Natuurlijk ook die van Prof. Jan van der Ploeg die (tot zijn laatste snik) fel van leer trekt.

Het fraaie is dat kardinaal Simonis als in België kardinaal Daneels hebben ondertekend! Martie stelt dat Simonis bedrogen is geworden…

Geen leerstelligheden in de nieuwe teksten, dit was een vooropgezette bedoeling. Is het dogma dan een (psychische) belasting? Dan zijn er modernistische ideeën (Martie’s woord) ingeslopen! Wat is die ideologie dan? Een duidelijk antwoord: vrijzinnig protestantisme! Zelf is Martie orthodox.

Martie stelt het 2^e Œcumenisch Vaticaans Concilie naast/tegenover het orthodox protestantisme.

          1. De Bijbel is niet slechts menselijk doch bezit de inspiratie van de Heilige Geest, het Woord van God in het Oude Testament en het Nieuwe Testament. Het is heilig en canoniek.

          2. Gods Openbaring gaat het menselijk verstand te boven. Nu is wetenschap best mogelijk (hoor) maar de Bijbel alleen wetenschappelijk bekijken als (voorwaardelijk) het verstand is verlicht door het geloof. Het verstand is niet autonoom want het verstand staat onder de geopenbaarde Waarheid. (Toevoeging van mij: Spinoza postuleerde de autonomie van het verstand met als navolger Prof Leo Polak.)

Wetenschap is intellectueel, een breuk met traditie. Niet alleen de 40 fouten maar het gehele grondprincipe is foutief. Interpretatie kàn persoonlijk zijn. Maar dan heeft ieder zijn eigen theologie! Martie noemt Luther, Calvijn en Zwingli. Verlichting: Bijbel anders bekijken. Spinoza stelt de niet-transcendente God, het Oude Testament anders gelezen. De Pentateuch van Mozes is Gods openbaring. Spinoza zegt: Mozes schreef deze niet, de mensen waren nog zo primitief. Dit standpunt is achterhaald: we zeggen nu wel geïnspireerd door God. Moderne Bijbelwetenschap is louter hypothese.  Mundus vult decipi, ergo decipiatur. Maar de ideeën zijn verspreid en deze zijn

hardnekkig.

Het Nieuwe Testament: Lessing, een vrijmetselaar. (Toevoeging van mij: hier begint het liberale protestantisme, een prachtige serie uitzendingen Stationen des liberalen Protestantismus 2015 en 2017 op de Deutschlandfunk, ook over Troeltsch, Tillich, Von Harnack, Schleiermacher en Bultmann.)

Het NT is menselijk. Overdenkingen uit later tijd, dus verdraaiingen. Het wordt menselijke theologie. De vrijzinnigheid is ontstaan, op zich wel eerlijk. Maar Opstanding is fantasie. Schillebeeckx zegt het ook maar anders.

Nico Terlinde: Opstanding is louter herdenking, een moderne trend. Bultmann ontmythologiseerde de Bijbel: alle bovennatuurlijke is mythe te denken aan de Trinitas, de godheid van Jezus, de onbevlekte ontvangenis, de wonderen, de inspiratie van de H. Geest en de profetieën.

Allen spreken over God is menselijk, zegt men nu. Niemand heeft ooit God gezien (Toevoeging: Denk hier aan de grappige interpolatie van de Joden in Oscar Wilde’s Salome). De enig geboren zoon…, deze zinnen van Martie heb ik niet verstaan.

Schiller, drs. Lucas Grollenberg O.P. (1916-1997, leerling van) evenzo progressieven.

Ellen van Wolde gelooft niet (meer) in de zondenval. Landelijke bekendheid van haar licht-/donkerscheiding OT uit 2009. Maar goed dat Eva (de appel) heeft gegeten zodat de evolutie kon beginnen!

Je moet altijd iemands proefschrift lezen om de schrijver te leren kennen. Zo deed ik ook.

Wim Weren (Tilburg U) is zelfs marxist geworden. En deze gaat een herziening leiden?

Zelf bekent Martie in de 60^er ook progressief geworden te zijn maar ze is ervan teruggekomen.

Nu: half-nomadisch, cultuurgebonden uitdrukkingen, de wijze van verwoording, all zu menschlich dus. Wij zeggen: openbaring, dóór mensen heen, Jezus is God en mens, Bijbel is Gods woord en mens.

Acht Meibeweging: ook zo modern, cultuurgeboden, natuurproduct maar dat is dan nà.

Prof Wim Beuken S.J. te Leuven, Martie heeft zijn dissertatie gelezen. Deze is in zijn denken vrijzinnig protestants. Lid van de pauselijke Bijbelcommissie. Ziet “lagen” in profetieën.

Martie heeft 1 jaar te Heidelberg gestudeerd. Namen die ik niet kan verifiëren zijn Von Rath, Westermann beiden liberaal en een zekere Friesen, haar leermeester.

De vier evangeliën zijn vóór de voorspelde ondergang geschreven maar nu zegt men nà Jeruzalem. Alles is in latere tijd gemaakt geworden. Van de brieven zegt men: de 1^e 100 nCr altijd echt, de 2^e wel echt maar twijfel, te veel gelijkend op Paulus. Silas (diens naam hoor ik ook niet elke dag) werkte met Petrus en Paulus als beider secretaris. Voor Martie zit hier de clou.

De H. Geest is hoofd van de kerk. Bij nood richten tot God. Catharina van Siena: Tranen en bidden. Roomskatholicisme en protestantisme herkennen elkaar nu. Maria is geschrapt (!), het Wees Gegroet is weggemoffeld, kortom de genade is weg.

Einde lezing.

Naar aanleiding van vragen noteer ik enkele trefwoorden:

Hemelen zijn Egyptisch, boven en onder, cultuurgebonden bij Mozes.

Deze Bijbel is vrouwvriendelijk gemaakt, Brüder is in Duits broeders en zusters.

Paulus: nà doop geen verschil meer tussen man en vrouw. Toch is geen diaken vrouw…

Canisius is … (onduidelijk).

KBS Frechheit, om de verdiensten.

Mijn vraag: de nieuwe vertaling is niet in de liturgie, wel in catechisatie.

Het mysterie is weg, geprofaniseerd (Bodar).

Vindt, gevonden, nu zegt men ontmoeten.

In de Oude Wereld (78 nCr) werd de Godheid nog beleden, nu weg.

Staatenvertaling, de taal begrijpen. Martie kent Hebreeuws, (verplicht protentamen in de theologieopleiding).

Het Boek alleen voor aanvangers.

NBG Groot Nieuwsbijbel, heus niet slecht. Een nieuwe editie in bewerking, vreze: nog moderner!

Zaligsprekingen gewijzigd in Gelukkigsprekenden.

Protestantse Bijbels bezitten geen glossen omdat er geen officieel leergezag is. Nu heb ik het NT van de doopsgezinde Herman Bakels (1908¹, 1920³) vol voetnoten maar die zijn dan ook persoonlijk. Maar de Dortsche Synode voor belijdenis bestaat nog altijd, toch wel wat leergezag… en mooi niet beter dan de RKK. Martie: Leergezag is nodig!

H. Geest werkt nooit individualistisch, alleen op groepen als concilies, dus gezamenlijkheden. Anders zou dit verdeling in de hand werken.

EO steeds positiever t.a.v. de RKK alhoewel de naam Maria nog taboe.

Martie kent een dominee die de rozenkrans bidt.

Dominees die zieken zalven, Roomser kan het niet.

Martie valt op door het woord Bijbel te prononceren als ”baibel”, ik denk niet van haar Heidelbergse roots!

Martie gaf in 1989 al een lezing getiteld:

“Het emancipatiebeleid: bevrijding of misleiding” Drs. Martie Dieperink

(Ned. Herv. Theologe)

In 1991 New Age en Christelijk Geloof” Drs. Martie Dieperink

(ned. herv. Theologe)

En tenslotte in 1997 “Moderne theologie in de nieuwe-Bijbelvertaling” Mevr. Martie Dieperink

(Theologe). Hier dus een resumé.

Noten: Van voornoemde uitzendingen Deutschlandfunk bezit ik copie)