woensdag 7 juni 2017

Eric Luijendijk overleden (69)




"Johan Cruijff doet in zoverre aan een engel denken dat ook een engel niet aan de zwaartekracht onderhevig is. Ik heb hem vaak zien spelen en mij dan telkens verwonderd dat hij na afloop gewoon met de anderen mee het veld afliep en niet opsteeg en over de tribunes heen aan de einder verdween.

Dit bevlogen zinnetje van Godfried Bomans over Johan Cruijff kende Eric gedeeltelijk, als zovele gedichten geheel, met zijn scherp textueel geheugen en zegde hem op tijdens onze wandeling op 1 april 2016. Thuis zocht ik hem op en deed de tekst op zijn bus.

Geachte lezer(es), 

Gisteren emotionele dag dat mijn verre buur Eric wonend op Onstein dood is, gevonden op bed waar hij al weken moet hebben gelegen. Hij is 69 geworden.
Sukkelde al jaren met diabetes, breuk in de buikwand en meer wat ik vergeten ben.
Ik heb in 22 jaar een enorme briefcorrespondentie met hem gevoerd, ook vroeger vaak maar steeds minder de sigarenpas.
Hij had een natuurlijke intelligentie (zijn broer en zus zijn goed terechtgekomen) maar was educatief onontwikkeld. Denk eens aan een plaatjesboek over dinosaurussen, eigenlijk zielig.
Ook SMS’den wij, hij bezat geen Internet en wilde evenmin.
Hij keek veel Tv op een gevonden apparaat bij het Roelof Hartplein, waar de vroegere post zat. Had een scherp geheugen, kende vele gedichten uitwendig, zelf dichtte hij humoristisch tot bizar. Kende de boerengedichten, en was gek op Paaltjens. Ik heb van zijn werk een grote verzameling die ik voor mijn biografie zal gebruiken.
Zijn laatste brief was 17 februari 2017. Idem SMS 5 maart. Ons laatste grote gesprek in de AJE-straat op 10 januari. Onze laatste nightwalk door het park 14 februari 2017.
Daarna heb ik hem niet meer gezien, zag ook geen licht meer.
Eric werd gevonden op 17 mei 2017, was al weken dood. Dat betekent lijkstank en insektenexplosie. Dat weet ik van ‘n dooie buurman.
Vermoedelijke doodsoorzaak hypo bij diabetes dat een hartstilstand veroorzaakt.
Sederdien staan de ramen open, wel gezien hoor maar niet bij nagedacht.

Eerst gisternacht 6 juni 2017 om half een controleerde ik zijn huis en zag dat de vervuilde vitrage verwijderd is, holle ruimten, dus was de etage ontruimd. Ook de bus was niet geleegd, dus mijn brief ligt er nog in.



Ik had inzake mijn boek contact met mijn kennis die filosoof is. Deze kende Eric al 50 jaar van schooltijd en koffieshop. Opeens vroeg die naar Eric en ik antwoordde hem maanden niet gezien te hebben. De filosoof had al keer op keer gebeld zonder gehoor.
We telefoneerden geruime tijd, toen besloot de filosoof de politie te bellen. Er was een waterlijk gevonden bij Ouderkerk/Amstelveen, ik zocht het bericht op maar dat kan hij zeker niet zijn.
De politie deed nogmaals onderzoek en berichtte de filosoof over de toedracht dat Eric dood in zijn bed gevonden is. De Nebbich. Mooi niet? Hij is al gecremeerd.
Zijn broer en zus leven nog, die gaan wij samen bezoeken, is ons plan.

Doel is een biografie te schrijven met vele zijner gedichten.

Jeugdige foto's:
(Toevoeging 4-10-2017)

Eric Luijendijk

Eric Luijendijk

Eric Luijendijk


Contact voor informatie: Josz-Vosz


Aanvulling: 4-10-2017 Foto's.


13 opmerkingen:

  1. Het lot van een ' eenzame dood' treft meestal de arme zielen , waarover hun ' medemensen' bij leven het oordeel al snel klaar hebben , zoals tot uitdrukking gebracht met uitlatingen als "malloot" , " engerd" ( en dan nog Eric heten ook ) , " rare snoeshaan" e.d. Het is vaak zo , dat zo'n arme stakker contacten mijdt , hulp uit de weg gaat en daardoor zichzelf isoleert. Triest is het zeker . Ik heb ook iemand gekend , die een keer onaardig reageerde waardoor contact verbroken werd , een maand daarna hoorde ik dat ze drie weken dood in haar woning had gelegen . ik was er kapot van . Ik schreef ter nagedachtenis een stukje over haar , maar ook voor mijzelf .

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Lijkrede 27 mei 2017 door Wim Luijendijk.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Lieve Erik,

      Wij spraken elkaar voor het laatst per telefoon op 9 februari, de dag waarop je 69 jaar was geworden. Vol trots vertelde je mij dat je onlangs een handvol van jouw verzen op een stuk wit papier had geschreven en dit met punaises aan de bast van een oude boom op ooghoogte had vastgemaakt, een oude boom die zich in het Amsterdamse bos bevond niet al te ver van jouw huis verwijderd. Je ging zelf op een bankje naast de boom zitten om te kijken of er voorbijgangers waren die jouw dichtregels zouden lezen. Er kwamen er een aantal voorbij die even stil hielden maar al spoedig door liepen totdat, zo na een uurtje ongeveer, er een bedaagde man voorbij kwam, aandachtig jouw verzen las en toen heel voorzichtig het papier van de boom verwijderde en wegliep, terwijl hij het papier dubbel vouwde en in de linker binnenzak van zijn versleten kostuum stopte. Even was je boos, zo vertelde je mij, maar daarna werd je blij omdat je één lezer had gevonden die jouw verzen waardeerde.
      We spraken af dat je mij zo rond vijftien maart zou bellen als het weer wat aangenamer was geworden om bij mij in de tuin te komen schoffelen. Je kwam de afgelopen tien jaar zo’n vier à vijf maal per jaar maar de laatste twee jaar werd dat wat minder omdat je door jouw suikerziekte niet altijd in staat was een toch wel lange reis per bus en trein naar Anna Paulowna te ondernemen. Ik hoorde echter niets van je na 15 maart ,maar dat kwam wel vaker voor dus stuurde ik je een tekstbericht op 25 maart met een verzoek om te komen schoffelen. Ook dit bericht bleef onbeantwoord en telefonisch contact lukte ook niet maar dat was gebruikelijk want je nam nooit de telefoon op en belde zelf altijd wel terug. Na het verschrikkelijke telefoontje en de intrieste mededeling van de Amsterdamse politie kan ik niet anders dan concluderen dat je tussen 9 februari en 25 maart van ons in alle stilte bent heengegaan.
      Jouw hele leven heb je in Amsterdam doorgebracht en bij onze moeder gewoond, behalve dan dat uitstapje naar een flatje in de Bijlmer waar je toen enige tijd met jouw toenmalige vriendin hebt doorgebracht. Je was een natuurmens en je bracht zoveel mogelijk van jouw tijd in de buitenlucht door. Je had een voorliefde voor de Botshol een natuurgebied bij het riviertje de Waver. En net zoals Hendrik Marsman hield je van brede rivieren die door oneindig laagland gingen en waar rijen ondenkbare ijle populieren als hoge pluimen aan de einder stonden. Dat gedicht, denkend aan Holland kende je uit je hoofd en ook het gedicht “de dieren” van Aart van der Leeuw want dikwijls, al schoffelende, citeerde jij mij de eerste versregels van dit gedicht.

      “ De landman gaat nu de avond is gevallen en de arbeid slaapt voor ‘t laatst zijn hoeve rond.
      Hij keurt het werk der knechts in de schuur en stallen en als zijn schaduw volgt hem trouw de hond”

      Op een keer vertelde je mij dat je op Onstein dagelijks bezoek kreeg van een reiger en je voerde deze mooie vogel vis en vlees. Deze vogel kent mij zei je en is een nazaat van die reiger die jij tijdens een barre winter van 1953 of 1954 in bevroren toestand had gevonden en terstond in jouw winterjas wikkelde en hem mee naar huis nam en in een kartonnen doos met een dekentje voor de brandende haard neerzette. De reiger ontdooide langzaam, richtte zich op en klom uit de doos en de hele familie keek angstig

      Verwijderen
    2. toe. Jij pakte de reiger beet, nam hem in jouw armen en deed de deur van de overloop open waarna de vogel de trappen naar boven opklom en daar heen en weer bleef drentelen. De buurvrouw belde toen de dierenbescherming en twee mannetjes kwamen toen de vogel ophalen en ze waren dankbaar dat we de vogel het leven hadden gered.

      Ook vertoefde je dikwijls in het eetcafé de Zwarte Kat in de Nes aan de Amstel waar je veel klusjeswerk verrichtte en je genoot van zo’n uitspanning aan het water.
      Een gemeenschapsmens was je zeker niet want al snel liet je vriendin je alleen achter op de Frissenstein en je had niet veel meer dan twee sinaasappelkisten en een matras om op te slapen als huisraad.

      Ik besloot je toen wat te helpen en samen met vriend Fridus richtten we jouw flatje opnieuw in maar het resultaat kon jou niet bekoren want een paar dagen later was alles weg en kreeg ik een telefoontje dat je het bankstel op het balkon had gezet en dat mocht ik dan mee terugnemen. Een element van dat bankstel staat zelfs nu nog, meer dan twintig jaar later bij ons in een van de logeerkamers.

      Je had je een eigen droomwereld geschapen en zo vertelde je mij aan het einde van de tachtiger jaren uit de vorige eeuw dat je een publicist had ontmoet, Hans Redeker, die gebrekkig was omdat hij polio had gehad maar hij was een bekend publicist die ook regelmatig stukjes schreef voor “tussen de rails”, “de nieuwe stem” en “ons erfdeel”. Hans had bewondering voor jouw teksten en jullie zouden samen wat gaan doen maar een en ander is er nooit van gekomen want Hans is kort daarna gestorven.

      Toen onze moeder van Amstelveen naar Buitenveldert verhuisde kwam je mee en toen moeder later ging dementeren heb je haar jarenlang vol liefde verzorgd tot aan haar laatste ademtocht en daarvoor zijn Irene en ik je nog steeds heel dankbaar.

      Nu ben je van ons heengegaan en ik hoop dat je eindelijk de rust hebt gevonden die je je hele leven hebt lopen zoeken. De muziek, La Primavera, de lente, van Antonio Vivaldi is door Irene uitgezocht en ook de muziek “And the birds are singing”, muziek met vogelluiden zoals de merel, de grote zanglijster en de koekoek om er maar eens een paar te noemen en ik ben er zeker van dat je hier vrede mee gehad zou hebben als je dit geweten mocht hebben.

      Rust zacht Lieve Erik.

      Verwijderen
  3. Reacties
    1. Hierbij de teksten van de uitstrooing van de as van Eric.
      We hebben toch geluk gehad want we lagen zeer in de luwte en dat had Niels goed gezien.
      Fijn dat Irene koffie bij zich had en gevulde koeken en de parapluies die Tom extra had meegenomen kwamen krista en mij ook goed van pas toen het even behoorlijk begon te regenen.



      Welkom op de plassen van Botshol , waar Eric veel tijd heeft doorgebracht want hij hield van de natuur, en jullie aanwezigheid bij het uitstrooien van de as van Eric. Ik dank Niels Schouten, boswachter vaan Beheereenheid Vechtplassen voor het mogelijk maken van deze gebeurtenis.
      Wim vertelt anecdote ‘pain in the ass en pain in te back” toen hij alweer drie weken geleden de urn met as ging halen die hij in zijn rugzak stopte en daar zo’n 15 km door Amsterdam mee rondzeulde op weg naar het centraal station.
      Irene , Krista , Wim en Jos zullen de as uitstrooien en Krista en Wim zullen wat verzen van Marsman voorlezen die wel toepasselijk zijn. Jos leest een paar coupletten voor uit een gedicht van Piet Paaltjens en de parafrase die Eric van een paar coupletten maakte. Als Irene de as uitstrooit zal ze “dust in the wind” laten horen.



      HOLLAND, Krista leest voor:


      De hemel groots en grauw
      daaronder het geweldig laagland met de plassen
      bomen en molens, kerktorens en kassen
      verkaveld door de sloten zilvergrauw

      dit is mijn land, mijn volk;
      dit is de ruimte waarin ik wil klinken
      laat mij één avond in de plassen blinken
      daarna mag ik verdampen als een wolk.



      Irene strooit as uit.



      POLDERLAND, Marsman, Wim leest voor:

      Ik loop door ’t polderland
      onder de hellen regen;
      oneindig is het land,
      oneindig zijn de wegen

      die naar de kimmen gaan;
      in lage hemelstreken
      heerst tussen zwarte kreken
      het mistig licht der maan

      o, dertig stromenland,( Hij bedoelt Holland hiermee)
      het volk dat U bewoont
      versombert in krakelen
      die geld en God verdelen
      purper en doornenkroon

      oneindig is het land,
      oneindig zijn de wegen
      die naar de kimmen gaan;
      ik loop den morgen tegen
      in ’t mistig licht der maan

      Wim strooit as en Krista leest weer verzen van Marsman voor die geen titel hebben.


      Vroeg in de morgen dwaalt hij door de stad
      de stilte schrikt,en vluchtig slaat de straat
      de lege ogen op naar het gezicht
      der oude schemering aan den overkant,
      een wezenloos gelaat, of zij zichzelve
      in den spiegel ziet.

      Krista strooit as uit en witte bloemen.

      Verwijderen

    2. Jos strooit as en draagt " Aan Rika" van Piet Paaltjens voor en de parafrase van de twee coupletten van Eric.

      Aan Rika

      Slechts éénmaal heb ik U gezien.Gij waart
      gezeten in een sneltrein, die de trein
      waar ik mee reed, passeerde in volle vaart.
      De kennismaking kon niet korter zijn.

      En dan de laatste twee coupletten:

      Met U te moogen reizen
      naar een volwsschen oord
      de aardse drek ontstijgen
      waar steeds ellende gloort?

      Met U te moogen zoeken de
      de onvergangkelijke tijd
      een enkel reisje boeken
      naar louter eeuwigheid?

      Eric vulde aan op 18-10-2000

      Met U verstrengeld, te moogen spooren
      naar een vreedig volwasschen oord
      waar d’aardsch ellendereeks ons nimmer kan versto(o)ren
      en altoos onvergangkelijke vreugde glooort?

      En, Rika, wat kon zaalger voor mij zijn
      om zoo d’eeuwigheden te verbrengen
      in plaats vandaar beneden aan een lijn
      en in ’t gareel weer nieuwe tra(a)nen plengen

      Dan weer een groot stuk van een gedicht van Marsman, ietwat geparafraseerd, door Wim en door Wim voorgelezen:

      Quel être n’aime pas qu’on se souvienne de lui? (Welk wezen houdt er niet van dat men hem zich herinnert)

      De wolken en het water gaan voorbij:
      oorlogen en gerichten, vluchtige bloesems
      en oude sterrenbeelden
      zij worden allen spoorloos gewist
      en wat Eric rest er van jou en mij?
      een handvol verzen
      niet langer dan de wind het vallend lover draagt
      en het getij hen als dood blad voorbij sleurt
      en laat verrotten in vergetelheid.

      .

      Dan eindigt Wim met een tekst die grotendeels van Hans Lodeizen is, een andere van de dichters waar Eric van hield:

      "Ja, Eric, jij die de wind hebt willen nabootsen in haar meest intieme bewegingen,
      ook jij ligt nu als een steen in een beek zwijgend in het spelende water”

      Maar echt vergeten Eric, zullen we je niet, we blijven ons jou herinneren.

      Met dank.

      En dan varen we terug.








      Verwijderen
  4. Ana V., woont in Madrid en heeft voor mij als directrice gewerkt, jaren lang, van het kantoor daar dat daar ik in 1979 r vestigde. Er werken nu wel bijna honderd man. Ana ging ver voor mij al met met pensioen. We schrijven regelmatig en ontmoeten elkaar eens in de twee jaar. Haar moeder, die in Béjar, vlak bij Salamanca woonde, stierf iets meer dan een maand geleden, zij was al in de negentig. Ana met een broer en zuster moesten toen het huis ontruimen en werden opnieuw geconfronteerd met zaken uit het verleden en dat was best moeilijk vertelde ze mij. Ze wist van het overlijden van Eric dus vertelde ik haar nu over onze plechtigheid van vrijdag.

    Ana schreef terug op mijn tekst die in het Nederlands luidde:

    De uitstrooiing van de as van Eric mijn broer.

    "Heel mooi Wim. Heel veel dank dat je dit met mij hebt willen delen.Ik ben er van ondersteboven"


    De bijeenkomst van deze bijzondere gebeurtenis van gisteren verliep goed ondanks de harde wind die er waaide en de verschrikkelijke plensbuien die er af en toe vielen.
    Maar weet je, nadat we het kleine haventje verlieten en een meertje overstaken met deze grote boot waarin zich slechts vijf personen bevonden kwamen we bij een slootje en we meerden aan tussen de rietlanden.
    Plotseling hield de regen op met ons te teisteren en de wind met waaien.
    Er heerste een serene stilte terwijl Irene mijn zuster, Jos een vriend van Eric en Krista en ik een aantal verzen voorlazen van één van zijn meest geliefde dichters terwijl we zijn as uitstrooiden over het bladstille water dat bedekt was met witte rozen.

    Daarna schonk Tom, de echtgenoot van Irene ons een kopje koffie in en zette de boswachter de terugtocht in naar het haventje van waaruit wij waren vertrokken.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat een mooi verhaal over Eric, Jos. Vaak heb ik ook je minder mooie opmerkingen moeten aanhoren over deze bijzondere man. Ik heb hem ooit eens een brief geschreven. En hem ook in levenden lijve ontmoet op een van onze : Nachtwandelingen". Heel bijzonder.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Jos, iets voor jou, nauw betrokken te zijn bij dood en verderf. Wat een akelig einde heeft die Eric gehad, en dan weken dood in je huis liggen, zonder dat er ook maar iemand zich om je bekommert. Verschrikkelijk. Ik hoop voor je dat je nu wat milder over de dood gaat denken. Tenslotte is het ook niets anders dan overgaan naar een andere wereld, of niet dan.
      11-9-2017

      Verwijderen
  6. Wel 2000 brieven van bijna 18 jaar doorgewerkt voor een komend boek over Erics gedichten en essays.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Eric Luijendijk voerde in alle jaren dat ik hem heb gekend de spelling zijnes familienaams als Luyendijk. Hij schijnt dit op instigatie zijner moeder gedaan te hebben. Eerst begin 2017 kwam ik erachter deze correctie en Eric toonde zich verbaasd, "zou eens gaan informeren bij het Bevolkingsregister"...

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Artikel Goeie Mannenkoppen uit de Film

    Korte brainwave in 2001 van Eric Luijendijk en ik.

    BeantwoordenVerwijderen